Can ñaûm

Nguyeãn noäi Haø

- Haõy böôùc vaøo thieân nieân kyõ môùi vôùi loøng can ñaûm.
- Ñaøo ñaâu ra can ñaûm ñaâyû
- Caàu nguyeän vaø caàu nguyeän! Haõy tieáp tuïc caàu nguyeän thoâi, boá ôi. Trôøi Phaät roài seõ thaáu vaø, boá seõ coù ñöôïc moät môù can ñaûm.
- Anh laïi saép trôû chöùng. Phaùt ngoân aên muoái aên maém.
- Ñoù laø boá moø. Toâi chæ nhaéc laïi lôøi giaûng ñaàu thieân nieân kyû cuûa Giaùo Hoaøng taïi Vatican vôùi boá thoâi.
- Xin ñöøng nhaùt ma toâi!
- Boá ngoan ñaïo. Toâi chaû daùm.
Ñoù laø trích ñoaïn buoåi ñieän thoaïi giöõa toâi vaø ngöôøi baïn giaø cuoái tuaàn qua, khi toâi ngoû yù môøi oâng cuøng ñeán duøng böõa côm gia ñình nhaân dòp toâi coù caäu em laø linh muïc ñeán töø Canada.
Ngöôøi baïn giaø! Vì oâng hôn toâi treân 15 tuoåi maø oâng chòu nghe toâi ruû reâ oâng uoáng caø pheâ, uoáng traø vaø ñaùnh côø töôùng nhöõng cuoái tuaàn. Moãi laàn gaëp nhau nhö theá, chuùng toâi caõi nhau, saùt phaït nhau vaø xoa ñaàu nhau queân ...tuoåi taùc.
Ngöôøi baïn giaø choáng coäng cuõng raát ñaùo ñeå. OÂng töøng noùi vôùi toâi: Moái thuø coäng saûn, veát thöông, veát ñau, veát nhuïc 1975 cuûa toâi chaúng bao giôø laønh. Toâi seõ mang theo xuoáng hoûa nguïc moät mình, nhaát quyeát chaúng truyeàn laïi cho ai Thaùn phuïc thay!
Ñang xaáp xó tuoåi veà höu, ngöôøi baïn giaø trôû neân hieàn laønh vaø ngoan ñaïo. OÂng yeâu Chuùa ñeán ngoäp thôû. Toâi bieát oâng trong buoåi leã hoân chaân Chuùa, cuoái muøa Chay naêm 2000. Toâi coøn nhôù hoâm ñoù, oâng cöù oâm ghì töôïng Chuùa bò ñoùng ñinh vaø hoân laáy hoân ñeå chaân laãn mình maãy, luoân caû maët maøy cuûa Chuùaï Ñaùm treû con ñang xeáp haøng chôø tôùi phieân xaàm xì vôùi nhau. ÀOÂng naøy yeâu Chuùa quaù côû À. Coøn baø vôï thì khoâng kieân nhaãn ñöôïc ñaõ keùo aùo oâng:
ÀOÂng ôi! Ñöøng laøm chuùa ngoäp. Toäi troïng ñaáy!À. Töø sau hoâm ñoù toâi laøm quen ñöôïc vôùi oâng.
Nhöõng tuaàn leã qua, caùc tin töùc ñaáu tranh ñoøi hoûi töïï do toân giaùo trong nöôùc cuûa Linh muïc Nguyeãn Vaên Lyù vaø giaùo daân xöù Nguyeät Bieàu, Hueá ñöôïc phoå bieán qua Maïng Löôùi Tuoåi Treû Vieät Nam Leân Ñöôøng, VietCatholic vaø caùc ñaøi truyeàn thanh ñaõ laøm haøng ngaøn ngöôøi Vieät haûi ngoaïi quan taâm. Trong ñoù coù ngöôøi baïn giaø cuûa toâi. Cöù moãi buoåi saùng, sau chöông trình Ñieåm Baùo cuûa Little Saigon radio laø ñieän thoaïi toâi cöù phaûi reo vaø beân kia ñaàu daây ngöôøi baïn giaø nhoûng nheõo:
- Toâi chaúng nghe ñöôïc gì caû!
- Thì boá taäu caùi radio khaùc.
- Thoâi maø. Internet coù gì laï khoâng?
- Thì boá saém caùi computer ñi.
- Ñaõ noùi thoâi maø. Noùi ñi.
Cuoái cuøng toâi cuõng phaûi noùi vôùi oâng nhöõng gì toâi ñoïc ñöôïc, toâi thaáy ñöôïc qua internet.
Khi bieát caäu em linh muïc cuûa toâi seõ gheù thaêm, vaø toâi môøi oâng cuøng ñeán aên böõa côm chieàu gia ñình thì oâng nhaän lôøi ngay, sau khi oâng cho toâi bieát oâng seõ coù vaøi caâu hoûi raát ö laø ...roái ñaïo vôùi em toâi.
Noùi veà caäu em Linh muïc cuûa toâi. Naêm 1975, em toâi ñang laø tu sinh, 20 tuoåi, hoïc Trieát naêm thöù hai taïi Ñaïi chuûng vieän Thaùnh Giuse, Saøigoøn. Coäng saûn voâ nam. Chung soá phaän nhö moïi ngöôøi, em toâi phaûi cuoán khaên meàn veà vôùi me.. Nhaø nöôùc coäng saûn höùa heïn vaø ñieàu kieän raèng muoán trôû laïi hoïc Ñaïi chuûng vieän thì moãi tu sinh caàn phaûi coù credit 2 naêm Thanh Nieân Xung Phong ñi thuûy lôïi, ñaøo möông, ñaép ñeâ, khai hoang ...vaân vaân. Ôn goïi Linh Muïc ñang noùng hoåi, em toâi lieàu maïng gia nhaäp Thanh Nieân Xung Phong. Heát hai naêm Àlao ñoäng vinh quangÀ trôû veà. Nhaø nöôùc coäng saûn höùa leøo. Em toâi tuyeät voïng. Em toâi thaát chí. Em toâi eâ heà. Em toâi trôû neân hung haûn ngay vôùi chính mình. Em toâi ñoát cuoäc ñôøi mình. Röôïu ñeá, em toâi uoáng baèng ly coái. Thuoác laøo, em toâi huùt um khoùi caû nhaø. Meï toâi chæ bieát khoùc, chæ bieát caàu nguyeän, caàu nguyeän vaø moûi moøn caàu nguyeän.
Naêm 1979, ra tuø toâi gaëp laïi em toâi: moät teân bôïm röôïu, bôïm huùt, tay vaø raêng vaøng kheø nhöïïa thuoác laøo. Toâi phaûi laïy meï toâi ñeå cho em toâi vöôït bieân naêm 1983. Sau 2 naêm naèm ñaûo Galang Nam Döông, em toâi vaøo Canada theo dieän Àhoát raùc - nhaân ñaïo ñaàu troïcÀ, USCC nhaø thôø baûo trô.. Coâng vieäc ñaàu tieân khi em toâi tôùi Canada laø laàn moø maø theo Chuùa, quyeát tieáp tuïc ôn goïi. Töông lai laø cuûa nhöõng ai bieát ra coâng laøm vieäc. Trôøi cao chaúng phuï
loøng thaønh. Em toâi trôû thaønh linh muïc naêm 1995. Trong böõa tieäc Taân Linh muïc, em toâi ñaõ cao höùng chuyeän mình:
Toâi ñaäu linh muïc naêm boán boù.
Nghe hoàn vaãn laï vôùi thieân nhai
Qua soâng beán cuû quay nhìn ngoaùi
Nöûa maûnh phaøm phu, nöûa maûnh Phaät
Chaúng ai hieåu ñöôïc em toâi muoán chæ gì, keå caû nhöõng ngöôøi yeâu em toâi. Toâi hieåu ñöôïc: Àem toâi quyeát taâm laøm ñaïo só. Khoâng thaønh coá ñaïo thì seõ thaønh... thaày cuùng
Chuyeän ñaáu tranh ñoøi hoûi töïï do toân giaùo trong nöôùc cuûa Cha Nguyeãn Vaên Lyù vaø giaùo daân xöù Nguyeät Bieàu, Hueá em toâi bieát cuõng chæ laø moät tình côø qua internet. Sau ñoù em toâi goïi cho toâi:
- Anh coù bieát chuyeän gì ñang xaûy ra ôû Hueá, Vieät Nam khoâng?
- Chöa.
- Anh vaøo internet www.lenduong.net ñoïc ngay ñi.
- Ñeå mai roài hay.
- Ñaõ noùi vôùi anh laø ñoïc ngay ñi. Chuyeän Cha Lyù vaø giaùo ñaân Nguyeät Bieàu ñang ñoøi töïï do toân giaùo ñoù.
- Boä chuù tính...
- Ngaøy mai Chuû Nhaät, em coù moät leã vôùi giaùo daân Vieät nam. Em seõ noùi cho hoï bieát vaø keâu goïi baø con kyù teân baûo veâ. Cha Lyù.
- Chuù gioûi thieät. Anh seõ bao chuù veù maùy bay veà Houston thaêm gia ñình anh.
- Thieät ha?? Bao giôø?
- Teát taây naøy.
Hai ngaøy sau toâi nhaän ñöôïc email cuûa em toâi:
ÀNeáu anh vaøo www.lenduong.net, anh seõ thaáy teân em vaø treân 100 giaùo daân ñaõ kyù teân. Coâng em ñoù. Em seõ chaïy xe töø ñaây, gheù Cali roài qua Houston trong dòp Teát taây naøy. Anh khoûi mua veù maùy bay, tieàn ñoù ñöa cho em ñeå em laøm chuyeän khaùc
Treân 40 tuoåi roài, em toâi vaãn quaù hieàn laønh, vaãn quaù chaân chaát, vaãn quaù yeâu Chuùa hôn yeâu mình.

oOo

Sau böõa aên, chuùng toâi vaãn coøn ñoù ba ngöôøi ñaøn oâng. Toâi ngoài ñaàu baøn, em toâi beân phaûi vaø ngöôøi baïn giaø beân traùi toâi. Coù em toâi, ngöôøi baïn giaø ñaõ maát ñi nhöõng töïï nhieân nhö khi oâng ngoài vôùi toâi. CÂng ngoài ñoái dieän em toâi, daùng thaúng nghieâm trang, hai tay ñeå treân baøn, hai baøn tay choàng leân nhau, trònh troïng. Nhìn oâng toâi söïïc nhôù caâu chuyeän ÀMuïc töû vaø con chieân toát laønh ñoù ñaây chung quanh.
Cuoái cuøng thì oâng cuõng voâ ñeà. OÂng quay qua toâi:
- Anh cho toâi xin moät chai bia vaø 2 caùi ly.
Toâi ñuøa:
- Saün saøng. Cho ai ñaâyû Cho anh vaø cho toâæ
- Khoâng. Cho cha vaø cho toâi.
Toâi ñöa bia vaø ly cho ngöôøi baïn giaø:
- Coù phaûi laø anh caàn can ñaûm vaø cha cuõng caàn can ñaûm? Toâi coù ñöôïc ngoài chaàu rìa chaêng?
Ngöôøi baïn giaø quaéc maét nhìn toâi:
- Anh luùc naøo cuõng giôõn ñöôïc. Caû tröôùc maët cha.
OÂng ñoå bia vaøo ly, chaàm chaäm, trònh troïng ñeå nheï ly bia tröôùc maët em toâi, chaân thaønh vaø cung kính:
- Xin môøi cha uoáng chuùt bia vôùi con. Troïng kính cha.
Em toâi ngoài yeân, lieác nhìn toâi, boái roái.
Toâi phaù tan khoaûng caùch voâ hình naëng tròch:
- Anh laøm em toâi boái roái. Em toâi leân linh muïc qua cöûa hoûa nguïc. Anh ñöøng noùi chuyeän vôùi em toâi baèng ngoân ngöû thieân ñình. Troïng kính troïng kính vaø troïng kính, anh laøm khoù em toâi. Thoâi, boû ñi. Noù laø em toâi. Mình ngöôøi nhaø caû. Xin töïï nhieân, töïï nhieân...
Em toâi cöôøi cöôøi:
- Töïï nhieân nhö ...ruoài ñi anh.
Ngöôøi baïn giaø cöôøi, nhìn ñoàng hoà mình, maïnh daïn:
- Vaäy thì ñeå khoûi maát thì giôø cuûa cha, trong tình thaân maät, con xin ñöôïc hoûi vaøi caâu lieân quan ñeán Cha Lyù vaø nhöõng ñoøi hoûi töïï do toân giaùo cuûa ngaøi, nhöõng lôøi keâu goïi cuûa ngaøi, nhöõng thænh caàu cuûa ngaøi vôùi Hoäi ñoàng Giaùm muïc trong nöôùc, veà thaùi ñoä cuûa caùc giaùo phaåm Coâng giaùo Vieät Nam ôû haûi ngoaïi... Khoâng bieát cha coù taùn thaønh vieäc laøm cuûa Cha Lyù?
- Daï coù, thöa anh. Toâi taùn thaønh vaø uûng hoä vieäc laøm raát raát ñuùng cuûa Cha Lyù.
- Coøn thaùi ñoä cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc trong nöôùc, vaø caùc giaùo phaåm Coâng giaùo Vieät Nam ôû haûi ngoaïæ
- Hai caùi naøy khoâng theå noùi chung vì chöùc naêng cuõng nhö hoaøn caûnh trong nöôùc vaø ngoaøi nöôùc. Toâi nghó mình noùi veà Hoäi ñoàng Giaùm muïc trong nöôùc tröôùc. Nhìn chung chung thì caùc chöùc saéc cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc trong nöôùc ñeàu laø nhöõng vò mieàn Baéc, suoát ñôøi caùc vò naøy bò soáng döôùi cheá ñoä coäng saûn cho ñeán ngaøy nay. Caùc ngaøi laø nhöõng ngöôøi cuûa giaùo hoäi thaàm laëng, kieân trì vaø chòu ñöïïng chöù khoâng ñoøi hoûi hoaëc quaät khôûi ñeå soáng coøn. Caùc ngaøi  chæ muoán giöõ ñaïo chöù khoâng muoán phaùt trieån ñaïoï Ñoái vôùi caùc ngaøi, chính saùch toân giaùo cuûa nhaø nöôùc CS sau naêm 1975 so vôùi tröôùc ñoù ôû mieàn Baéc thì vieäc giöõ ñaïo ñaõ laø quaù thoaûi maùi...
- Coøn caùc vò mieàn Nam?
- Mieàn Nam thì caùc vò thoaùng hôn, tuy nhieân vì nhöõng aân hueä vaø nhöõng raøng buoäc danh döïï caùc ngaøi ñaõ cuøng moät löùa caù meø. Khi trôû thaønh Giaùm muïc vaø ñöôïc boå nhieäm vaøo caùc giaùo phaän, maëc duø do Vatican choïn vaø boå nhieäm nhöng phaûi kinh qua nhaø nöôùc CSVN. Caùi aûi nhaø nöôùc CSVN phaàn naøo ñaõ laøm tha hoùa caùc ngaøi. AÂn hueä, ñoù laø chuyeän caùc giaùm muïc, linh muïc mieàn nam ñöôïc ñi Myõ ñi Taây ñeå chöõa beänh, xin tieàn xaây nhaø thôø hoaëc du lòch thaêm thuù. Cuïc ñaát neùm ñi, cuïc chì phaûi quaêng laïi. Raøng buoäc danh döïï, ñoù laø khi ñöôïc choïn vaø boå nhieäm roài qua aûi nhaø nöôùc CSVN, caùc ngaøi phaûi laøm cam ñoan vaø kyù teân treân caùc vaên baûn ñöôïc löu tröû. Cuõng nhö caùc anh phaûi laøm cam ñoan vaø kyù teân khi rôøi traïi caûi taïoï Ñoái vôùi caùc anh, cam ñoan vaø kyù teân laø chuyeän nhoû. Nhöng vôùi caùc ngaøi laø nhöõng nhaø ñaïo ñöùc, laø nhöõng quaân töû Taøu. Buùt sa gaø phaûi cheát chöù khoâng ñöôïc ngaùp ngaùp. Lôøi höùa cuûa caùc ngaøi, boán ngöïïa chaïy phaûi cong heát ñuoâi. Chöõ tín cuûa caùc ngaøi lôùn laáp nuùi Thaùi Sôn... Cho neân giaùo hoäi Vieät Nam coù nhöõng vò nhö Ñöùc Toång giaùm muïc Nguyeãn Kim Ñieàn vaø Linh muïc Nguyeãn Vaên Lyù thì phaûi noùi raèng chính Chuùa choïn caùc ngaøi ñeå neân Thaùnh...
- Thaùnh töû vì ñaïoû
- Vaâng, Thaùnh töû vì ñaïoï
- Coøn caùc cha ôû haûi ngoaïi thì saoû
- Thì caùc ngaøi chaéc cuõng coù nhöõng khoù khaên rieâng...
Toâi xía vaøo:
- Chöa chaéc. Toâi thaáy caùc ngaøi haûi ngoaïi ñang vui caûnh thieân ñình. Caùc ngaøi ñang laø Thaùnh phaây phaây, ñaâu caàn vaát vaû töû ñaïo. Thaùnh töû ñaïo caùc ngaøi nhöôøng cho trong nöôùc.
Ngöôøi baïn giaø nhìn toâi, gaät guø, thaát voïng:
- Ñuùng laø ...coá ñaïo!
oOo

Em toâi trôû laïi Canada vaø email cho toâi:
Göûi anh, ñoïc roài queân:
Thöa Cha, phaûi chaêng????
- Queâ höông cuûa con laø Nöôùc Trôøi, khoâng laø VN chaúng laø Myõ hoaëc Taây.
- Toå quoác cuûa con laø Nhaø Thôø, khoâng laø VN coù 4 ngaøn naêm xe ngöïïa.
- Khi ai ñoù ñaùnh con maù phaûi, thì con chìa cho noù luoân maù traùi vaø haûy cöù caâm mieäng, nín thôû qua caàu.
- Ñoøi hoûi Töïï Do Toân Giaùo cuûa LM Nguyeãn Vaên Lyù taïi VN laø chuyeän ruoài bu, khoâng hôïp yù nguyeän cuûa Coâng Ñoàng Vatican II, khoâng laø göông Töû Ñaïo.
Kính xin Cha, daàu chæ moät lôøò

Toâi ñoïc vaø chaúng queân. Toâi chuyeån tieáp email ñi khaép nôi vaø nhaän ñöôïc chæ moät traû lôøi:
Amen.
Father Phil.

Nguyeãn Noäi Haø